మినము సాగులో అధిక దిగుబడి రహస్యాలు: విత్తనం నుండి కోత వరకు నిపుణుల గైడ్!

మినము సాగులో అధిక దిగుబడి రహస్యాలు: విత్తనం నుండి కోత వరకు నిపుణుల గైడ్!

తక్కువ కాలంలో, తక్కువ నీటితో అధిక లాభాలను ఇచ్చే అపరాల పంటల్లో మినము (Black Gram) ప్రధానమైనది. అయితే, మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితుల దృష్ట్యా సరైన సాగు పద్ధతులు మరియు సస్యరక్షణ చర్యలు పాటించినప్పుడే ఆశించిన దిగుబడి సాధ్యమవుతుంది.

1. విత్తే సమయం మరియు నేలలు
మినము సాగుకు తేమను పట్టి ఉంచే బరువైన నల్లరేగడి నేలలు అత్యంత అనుకూలం. చౌడు నేలలు మరియు నీరు నిలిచే నేలలు పనికిరావు.

ఖరీఫ్: జూన్ 15 నుండి జూలై 15 వరకు.

రబీ (మెట్ట): అక్టోబర్ నుండి నవంబర్ వరకు.

వరి మాగాణులు: నవంబర్ నుండి డిసెంబర్ మొదటి వారం వరకు.

వేసవి: ఫిబ్రవరి నుండి మార్చి 15 వరకు.

2. విత్తన మోతాదు మరియు విత్తే పద్ధతి
విత్తన మోతాదు: ఎకరాకు 6-8 కిలోలు (మెట్ట), వరి మాగాణుల్లో అయితే 12-16 కిలోలు అవసరం.

విత్తే దూరం: వరుసల మధ్య 30 సెం.మీ, మొక్కల మధ్య 10 సెం.మీ దూరం ఉండేలా చూసుకోవాలి.

3. విత్తన శుద్ధి (Seed Treatment)
విత్తన శుద్ధి అనేది తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభాన్ని ఇచ్చే పద్ధతి.

శిలీంధ్ర నివారణ: కిలో విత్తనానికి 2.5 గ్రా. కార్బండిజం లేదా మాంకోజెబ్ కలపాలి.

జీవ నియంత్రణ: ట్రైకోడెర్మా విరిడె (4 గ్రా/కిలో) తో శుద్ధి చేయడం వల్ల వేరుకుళ్ళు తెగులును నివారించవచ్చు.

రసం పీల్చే పురుగుల కోసం: ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 600 FS (5 మి.లీ/కిలో) తో శుద్ధి చేస్తే మొదటి 30 రోజుల వరకు రక్షణ ఉంటుంది.

4. సమగ్ర సస్యరక్షణ (Integrated Pest Management – IPM)
కీటక నివారణ (Pest Control)
తెల్లదోమ మరియు తామర పురుగులు: ఇవి పల్లాకు తెగులును వ్యాప్తి చేస్తాయి. వీటి నివారణకు పొలం చుట్టూ 4 వరుసల మొక్కజొన్న లేదా జొన్నను కంచె పంటగా వేయాలి. పసుపు రంగు జిగురు అట్టలు (ఎకరాకు 10-15) అమర్చాలి.

మారుక మచ్చల పురుగు: పూత దశలో ఆశిస్తుంది. దీని నివారణకు క్లోరిపైరిఫాస్ (2.5 మి.లీ) లేదా స్పైనోసాడ్ (0.3 మి.లీ) లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.

తెగుళ్ల నివారణ (Disease Control)
పల్లాకు తెగులు (YMD): ఇది వైరస్ వల్ల వస్తుంది. తెగులు సోకిన మొక్కలను పీకి నాశనం చేయాలి. వైరస్ వ్యాప్తి చేసే తెల్లదోమ నివారణకు ఎసిటామిప్రిడ్ (0.2 గ్రా/లీ) వాడాలి.

బూడిద తెగులు: ఆకులపై తెల్లని పొడి కనిపిస్తుంది. నివారణకు నీటిలో కరిగే గంధకం (3 గ్రా/లీ) లేదా హెక్సాకోనజోల్ (2 మి.లీ/లీ) పిచికారీ చేయాలి.

5. జీవ నియంత్రణ పద్ధతులు (Biological Control)
నైట్రోజన్ స్థిరీకరణ: విత్తనాలకు రైజోబియం కల్చర్ పట్టించడం వల్ల మొక్కలకు నత్రజని లభ్యత పెరుగుతుంది.

పక్షుల స్థావరాలు: ఎకరాకు 20 పక్షి కాపులను (Bird perches) ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా లద్దె పురుగులను పక్షులు తింటాయి.

నీమ్ ఆయిల్: విత్తిన 20 రోజులకు 5 మి.లీ వేపనూనె లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేస్తే రసం పీల్చే పురుగుల గుడ్లు నశిస్తాయి.

6. దిగుబడి (Yield)
సరైన యాజమాన్య పద్ధతులు పాటిస్తే ఎకరాకు 6 నుండి 8 క్వింటాళ్ల దిగుబడిని సాధించవచ్చు. పాలిష్ రకాలు (ఉదా: LBG-752) మార్కెట్‌లో మంచి ధరను పొందుతాయి.

నిపుణుల సూచన: వరి కోసిన తర్వాత పొలంలో తేమ ఉన్నప్పుడే విత్తడం వల్ల అంకురోత్పత్తి బాగుంటుంది. మొగ్గ దశలో ‘యూరియా’ (2%) లేదా ‘మల్టీ-కె’ (13-0-45) 10 గ్రా. లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేస్తే గింజ లావుగా మారి దిగుబడి పెరుగుతుంది.